Thứ Năm, 3 tháng 7, 2014

Múa rối nước – nét văn hóa dân tộc Việt

Múa rối nước là môn nghệ thuật cổ truyền của dân tộc ta, trải qua bao thăng trầm lịch sử nó vẫn luôn giữ được nét đẹp tinh tế, ngày càng mang đậm bản sắc dân tộc. Múa rối nước đang dần dần được khôi phục và trên đà phát triển, tạo nên sự độc đáo cho nền văn hóa dân tộc. Đến làng Đào Thục, xã Thụy Lâm, huyện Đông Anh, Hà Nội, thật ngỡ ngàng khi ta bắt gặp hình ảnh của múa rối nước.

Múa rối nước truyền thống

Thích thú và lạ mắt thay khi những chú tễu, con gà, thuồng luồng hay có khi chính là hình ảnh em bé thơ ngây khi ta còn nhỏ đang trình diễn trên sân khấu “nước” ấy. Phường múa rối nước làng Đào Thục khi diễn có thủy đình - nhờ nước để con rối hoạt động, nhờ nước giấu đi bộ máy và cách điều khiển, đây là sáng tạo tuyệt vời của nghệ sĩ dân gian. Nước làm cho con rối sinh động, tươi tắn, uyển chuyển hơn.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa là vô cùng khó khăn đối với những người tâm huyết với nghề. Múa rối nước đòi hỏi người nghệ nhân phải khéo léo trong cách di chuyển nhân vật, lời thoại phải hấp dẫn cho từng nhân vật thì mới thu hút được khán giả. Thưởng thức một buổi trình diễn múa rối sẽ đem đến cho người xem nhiều cảm xúc lẫn lộn: những ngây ngô từ thơ bé như ùa về, những lời thoại như chính cuộc sống hàng ngày đang diễn ra, và hơn hết là những xúc cảm về tương lai của bộ môn nghệ truyền cổ truyền này.

Múa rối nước cần phải có hồ nước để tạo sân khấu cho các nghệ nhân, nước như chính là đất diễn để họ thể hiện tài năng của mình. Đáng lo ngại thay, hiện nay người dân vô ý thức vứt rác bừa bãi, những hồ nước để múa rối bị lấm bẩn bởi rác thải. Khi có buổi trình diễn, người nghệ nhân lại đắng lòng đi nhặt rác ra khỏi hồ. Nếu nhiều rác chất chứa còn làm cho hệ thống thông tắc cống nước trong hồ bị nghẽn, gây khó khăn trong việc thông thoát nước. Hồ bị nhiễm rác trầm trọng, bôc mùi thì không thể sử dụng để múa rối, người nghệ nhân lại phải thông tắc, hút bể phốt để loại bỏ nước bẩn, thay thế vào đó là nguồn nước mới khác, sạch sẽ để đảm bảo cho việc thể hiện những vở múa rối nước.


Suy ngẫm về cuộc sống, đôi khi con người lại cần những khoảnh khắc thư giãn ngồi xem rối nước, thả lòng mình vào nhân vật như để cảm nhận cuộc sống sâu sắc hơn. Cần lắm những người tâm huyết, những người giữ gìn cho múa rối nước phát triển, để rối nước có thể một quãng đường xa hơn, thiết thực và dài lâu với cuộc sống con người.